تأملی بر خویشکاری‌های زن در ایران باستان، با نگاهی به شاهنامه

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسنده

استادیار گروه زبان و ادبیات فارسی دانشگاه حکیم سبزواری

چکیده

کهن‌الگوی زن و خویشکاری‌‌های او در ادوار و اعصار مختلف ایران، همواره یکی از موضوعاتی است که ذهن پژوهشگران را به خود مشغول کرده‌است. نگارنده در این جستار با روش تحلیلی – توصیفی و تحلیل داده‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌ها به کهن‌الگوی زن و خویشکاری‌‌های آن در ایران باستان پرداخته‌است. برآیند تحقیق اثبات می‌کند که جایگاه زن در ایران باستان، همواره به یک شکل نبوده و در برخی از اعصار مقام او تا حد خدایان نیز بالا برده شده‌است. این موضوع به دورانی برمی‌گردد که حکومت‌‌هایی مادر‌سالار بر این سرزمین حاکم بوده‌‌ و به تبع، خدایان آنان نیز الهه‌‌هایی مقتدر بوده‌اند. - این دوران، دورانی بسیار کهن است و تنها با بهره‌گیری از مطالعات باستان‌شناسی، می‌توان به ابعاد آن پی برد. - در این میان نمی‌‌توان از تأثیر زن در زندگی کشاورزی و همچنین خویشکاری زایش و فرزند‌آوری و تربیت نسل او غافل ماند. اما در دوره‌‌های متأخرتر و با کشف آهن، حکومت‌‌هایی مردسالار بر ایران حاکم می‌‌شوند و قدرت زن بسیار محدود می‌‌شود. حتی زندگی متکی بر شکار نیز بر زندگی قائم بر زمین و کشاورزی ترجیح داده می‌‌شود. به نظر می‌رسد ادیان آریایی از جمله آیین زرتشتی‌ بر قدرت زن تأثیرگذاشته‌اند ؛ زیرا در این ادیان باستانی، نظری مثبت نسبت به زن، چنان که سابق بر آن بود، وجود ندارد.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Reflection on women's functions in ancient Iran, Looking at Shahnameh

نویسنده [English]

  • zahra jamshidi
Phd,hakim sabzevari university
چکیده [English]

Ancient Patterns of Women and Her Relations in Different Periods of Iran, one of the topics that always engages the minds of researchers. As is the case with studies, the position of women in ancient Iran has not always been in the same shape and in some ages his position has been raised to the level of the gods. This comes back to the era, when the masters of the land dominated the land and, as a result of their gods, they were also powerful important goddesses. - This era is a very ancient era, and it is only by exploiting archaeological studies that its dimensions can be understood -. In the meanwhile, one cannot overlook the influence of the woman in the life of agriculture as well as the birth of her and parenting and generation, but in later periods, with the discovery of iron, patriarchal rule dominates Iran, and women's power is very limited. Even life-based hunting is also preferred to land tenure and agriculture. In the meantime, one cannot overlook the influence of Aryan religions, including Zoroastrianism, on women's power, because in these ancient religions there is no positive opinion of the woman as it was before.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Goddesses
  • Government
  • Female function
  • The earth
  • Ancient woman-mother pattern