بررسی و تحلیل نوستالژی در اشعار فروغ فرّخ‌زاد

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسنده

استادیار گروه زبان و ادبیات فارسی، واحد گرمسار، دانشگاه آزاد اسلامی، گرمسار، ایران.

4/jshd.2021.121855

چکیده

«نوستالژی» در اصطلاح به احساس غم همراه با حسرت هنگامی که فرد به دوره یا اتّفاقی در گذشته می اندیشد، گفته می­شود؛ به عبارت دیگر نوستالژی حسرت و دلتنگی نسبت به ایّام خوش گذشته و اشتیاق بازگشت به آن روزگاران است. این اصطلاح از علم روان­شناسی وارد ادبیّات شده و ریشه در ضمیر ناخودآگاه انسان دارد. نوستالژی یکی از موضوع­های مهم شعر معاصر است. فروغ فرّخ‌زاد از جمله شاعرانی است که حسرت گذشته­های خوش از دست رفته و یادکرد آن­ها در اشعارش بسامد فراوانی دارد. این پژوهش بر آن است تا به شیوۀ توصیفی- تحلیلی به بررسی عوامل ایجاد غربت و حسرت بر گذشته در شعر این شاعر معاصر بپردازد. یافته­ها نشان از آن دارد که مضامین نوستالژیکی همچون غم غربت، کودکی، معشوق، مرگ و آرمان­شهر در سروده­های فروغ نمود بیشتری یافته است.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Nostalgia Analysis in Forough Farrokhzad’s Poems

نویسنده [English]

  • masoumeh sadeghi
Assistant Professor in Persian Language and Literature, Persian Language and Literature Department, Garmsar Branch, Islamic Azad University, Garmsar. Iran
چکیده [English]

Nostalgia is referred to sorrow along with regret whenever one is thinking about an era or an event in the past; in other words, nostalgia is regret and ennui regarding good old days and ardor to go back to those times. This term has been borrowed form psychology and has rooted in human subconscious. Nostalgia is one of the most noticeable subjects in contemporary Persian poems. Forough Farrokhzad is one of the poets whose poems have reflected past regrets and reminiscence. This study aims to investigate the motives of regret and sorrow for the past in her poems through a descriptive-analytical approach. The results show that nostalgic contents such as loneliness sorrow, childhood, beloved, death, and utopia have significant presence in Forough’s poems.  
 

کلیدواژه‌ها [English]

  • Nostalgia
  • Loneliness
  • contemporary poems
  • Forough Farrokhzad

 

1- انوشه، حسن، (1381)، فرهنگ­نامۀ ادب فارسی، چاپ اوّل، تهران: سازمان چاپ و انتشارات.
2- آریانپور، منوچهر، (1380)، فرهنگ پیشرو آریانپور انگلیسی فارسی، جلد 4، تهران: جهان رایانه.
3- باطنی، محمّدرضا، (1380)، فرهنگ معاصر انگلیسی- فارسی، تهران: فرهنگ معاصر.
4- حاکمی، اسماعیل، (1379)، ادبیّات معاصر ایران، تهران: اساطیر.
5- رضایی، احمد، (1387)، «نوستالژی، دلتنگی و حسرت عارفانه در شعر سال‌های نخستین پس از جنگ تحمیلی»، کتاب ماه ادبیّات، شمارۀ 22، پیاپی 136، صص 42-46.
6- روزبه ، محمّدرضا، (1389)، ادبیّات معاصر ایران(شعر)، تهران: روزگار.
7- سیّدحسینی، رضا، (1366)، مکتب­های ادبی، جلد اوّل، تهران: نگاه.
8- شاملو، سعید، (1375)، آسیب‌شناسی روانی، چاپ ششم، تهران: رشد.
9- شریفیان، مهدی؛ تیموری، شریف، (1386)، «بررسی فرآیند نوستالژی در شعر معاصر فارسی»، کاوش­نامه، سال هفتم، شمارۀ 12، صص 33-62.
10- شمیسا، سیروس، (1376)، نگاهی به فروغ، چاپ سوّم، تهران: مروارید.
11- عالی عباس‌آباد، یوسف، (1387)، «در غم غربت شعر معاصر»، گوهر گویا، سال دوّم، شمارۀ 6، صص 155-180.
12- فرّخ‌زاد، فروغ، (1376)، دیوان اشعار، چاپ پنجم، تهران: مروارید.
13- یونگ، کارل‌گوستاو، (1383)، روان‌شناسی ضمیر ناخودآگاه، ترجمۀ محمّدعلی امیری، چاپ سوّم، تهران: علمی و فرهنگی.
14- Archer, J, Irland,J, Amus, S. L, Board, H, & Currid, L, (1998). Duration of Home sickness scale, Britrsb Journal of psychology, 89-205.
15- Hornby, A. S, (2005), Oxford Advanced Learner’s Dictionary of current English press Sixth edition: Oxford, university press.
16- Vantilburg, M.A.L, (1997). The psychological context of homesickness. In M,A,L. Vanilbor  &A.J.J.J.M.Vingerhoets(Eds), psychological aspects of geographical moves: honesickness and acculturation stress, 39. Tilburg univercity press.