زیبایی‌شناسی آرایه‌های ادبی در بهشت گمشدۀ جان میلتون و دیوان رودکی سمرقندی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری زبان و ادبیّات فارسی، واحد تهران مرکزی، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران.

2 استادیار گروه زبان و ادبیات فارسی، واحد تهران مرکزی، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران. (نویسندۀ مسئول)

4/jshd.2021.121850

چکیده

هدف از تحقیق حاضر، بازشناسی پیوند میان هنر و ادبیّات با واکاوی در یکی از عناصر سازندۀ زیبایی‌شناسی؛ یعنی آرایه‌های ادبی است تا بتواند از این رهگذر از یک سو با بررسی آرایه‌های ادبی که بر آرایش سخن، زیبایی کلام و رسایی معانی می‌افزایند، تأثیر این فرایند مذکور را در ارتقای سطح معانی در دو اثر بهشت‌گمشدۀ جان میلتون و دیوان رودکی سمرقندی دریابد و از سوی دیگر زیبایی‌شناسی را به‌عنوان شاخه‌ای از فلسفه که منعکس­کنندۀ ارتباط حسّی اثر با مخاطب و میزان لذّتی است که خواننده از اثر می‌برد، نشان دهد. پژوهش پیش روی با استفاده از روش توصیفی-تحلیلی و با بررسی بهشت‌گمشدۀ جان میلتون و دیوان رودکی به تحلیل نمونه‌هایی از آرایه‌های ادبی به کار گرفته شده در این دو اثر پرداخته است. این تحلیل نشان می­دهد که هر دو شاعر در کاربرد ابزارهای بلاغی نه تنها آگاهانه عمل کرده‌اند، بلکه نحوۀ استفاده و میزان کاربرد این آرایه‌ها در راستای فرم‌دهی به متن و القاء معانی مورد هدفشان قرار دارد.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Aesthetics of Figures of Speech in John Milton’s Paradise Lost and Divan-e Rudaki e Samarqandi

نویسندگان [English]

  • fattaneh Ghomlaghi 1
  • Latifeh Salamat Bavil 2
1 PhD student in Persian Literature, Islamic Azad University, Central Tehran Branch, Islamic Azad University, Tehran. Iran.
2 Assistant Professor, Islamic Azad University, Central Tehran Branch, Islamic Azad University, Tehran. Iran. (Corresponding Author)
چکیده [English]

In this study we have tried to recognize the relationship between art and literature through analyzing one of the constituent elements of aesthetics which is figures of speech. Studying figures of speech as embellishment of speech, increases the beauty and clearness of the meaning and affects meaningfulness in John Milton’s Paradise Lost and Divan-e Rudaki Samarghandi. It also considers aesthetics as a branch of philosophy which is reflective of sensory communication in these works with the audience and the extent of enjoyment that they are entertained with. This study is done with a descriptive-analytical approach and it investigates John Milton’s Paradise Lost and Divan-e Rudaki Samarghandi. The study indicates samples of figures of speech in these works and represents that both of the poets have not only consciously utilized figurative tools but also the extent and how to utilize these figures in terms of forming the discourse as well as imposition of meaningfulness are vividly shown.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Paradise Lost
  • Divan-e Rudaki
  • art
  • Aesthetics
  • figures of speech
 
1- آقازینالی، زهرا؛ آقاحسینی، حسین، (1387)، «مقایسه تحلیلی کنایه و آیرونی(irony) در ادبیات فارسی و انگلیسی»، فصلنامة علمی پژوهشی کاوش نامه، سال نهم، شماره 17.
2- بورنوف، رولان و رئال اوئله، (1378)، جهان رمان، ترجمۀ نازیلا خلخالی، تهران: مرکز.
3- پورنامداریان، تقی، (1381)، سفر در مه، چاپ دوم، تهران: نگاه.
4- جبری، سوسن، (1394)، «تردیدهای بنیادین در معیارهای شناخت کنایه»، دو فصلنامۀ زبان و ادبیات فارسی، سال 23، شمارۀ 79، صص 83-112.
5- حصارکی، محمدرضا؛ لاجوردی زاده، سیده شبنم، (1396)، «ابزار های بلاغی و دستوری توصیف در غزل­های سعدی شیرازی»، فصلنامۀ علمی- تخصصی مطالعات زبان و ادبیات غنایی، گروه زبان و ادبیات فارسی دانشگاه آزاد اسلامی نجف آباد، سال هفتم، شمارۀ 24، صص 25-36.
6- داد، سیما، (1390)، فرهنگ اصطلاحات ادبی، چاپ پنجم، تهران: مروارید.
7- رجایی، محمد خلیل، ( 1376)، معالم البلاغه، شیراز: دانشگاه شیراز.
8- رودکی، ابوعبدالله محمدبن جعفر، (1382)، محیط زندگی و احوال و اشعار رودکی، چاپ چهارم، تصحیح سعید نفیسی، تهران: امیرکبیر.
9- شفیعی کدکنی، محمدرضا، (1372)، «انواع ادبی و آثار آن در زبان فارسی»، مجلۀ رشد آموزش ادب فارسی، شماره های 32 و33.
10- صهبا، فروغ، (1384)، «مبانی زیبایی شناسی شعر»، مجلۀ علوم اجتماعی و انسانی دانشگاه شیراز، دورۀ بیست و دوم، شمارۀ سوم.
11- علی الصغیر، محمد حسین، (1999)، نظریه النقد العربی، چاپ اول، دارامورخ العربی.
12- فالک، جولیا اس، (1372)، زبان شناسی و زبان، چاپ دوم، ترجمۀ خسرو غلامعلی زاده، مشهد: آستان قدس.
13- فرشیدورد، خسرو، ( 1382)، دربارۀ ادبیات و نقد ادبی، چاپ دوم، جلد دوم، تهران: امیرکبیر.
14- فلاح، غلامعلی، (1395)، «ساختار اشعار رودکی»، متن شناسی ادب فارسی (علمی- پژوهشی)، دانشکدة ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه اصفهان، دورة جدید، شمارۀ 4، (پیاپی 3) ، صص 15- 28.
15- میلتون، جان، (1393)، بهشت‌گمشده، چاپ اول، جلد دوم، ترجمۀ فریده مهدوی دامغانی، تهران: نشر ذهن آویز.
16- وحیدیان، کامیار، (1386)، «تشبیه، ترفند ناشناخته»، فصلنامۀ تخصّصی ادبیات فارسی دانشگاه آزاد اسلامی واحد مشهد، سال چهارم، شمارۀ 13، صص 7-19.
17- همایی، جلال الدین، (1370)، فنون صناعات و بلاغات ادبی، چاپ هجدهم، تهران: هما.
18- "Aesthetics". Merriam-Webster Dictionary.
19- Thomas Munro, “Aesthetics”, The World Book Encyclopedia, Vol. 1, ed. A.
20- Richard Harmet, et. Al., (Chicago: Merchandise Mart Plaza, 1986), p. 80.
21-Thomas Munro, Roger Scruton (2019), "Aesthetics": https://www.britannica.com.
22- "Aesthetic – Definition of aesthetic in English by Oxford Dictionaries". Oxford Dictionaries - English. Retrieved 22 October 2017.